คำถามที่พบบ่อย

มะเร็งหายได้หรือไม่ และหายหรือไม่หายขึ้นกับอะไร

การหายจากโรคมะเร็งขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายอย่าง

ในที่นี้จะขอพูดเฉพาะส่วนที่มีข้อมูลทางการแพทย์ สำหรับการรักษาที่เรียกว่าการแพทย์ทางเลือก (อาจไม่ใช่ทางรอด) หรือการรักษา

ประเภทไปไหนไปด้วย ขอแจมด้วยคน เช่น สมุนไพร น้ำวิเศษ น้ำแร่อิออน ประจุพลังวิเศษนั้น ยังไม่มีข้อมูลที่ยืนยันว่ามีประโยชน์ในวารสาร

การแพทย์ หากไม่ได้ศึกษาแล้วหลงเชื่อก็จะหลงทางกันไปใหญ่

เข้าเรื่องครับ ผู้ป่วยมะเร็งจะหายหรือตายขึ้นกับอะไรบ้าง

1. ระยะของโรค ผู้ป่วยระยะต้นมีโอกาสหายขาดมากกว่ามะเร็งระยะปลาย มะเร็งระยะแพร่กระจายมีโอกาสหายขาดน้อยมาก ซึ่งกรณี

นี้มักจะได้การรักษาแบบประคับประคอง Palliative treatment  เพื่อลดความเจ็บปวดและเพิ่มคุณภาพชีวิตเท่านั้น

2. อวัยวะต้นเหตุของโรคมะเร็ง มะเร็งต้นเหตุ (primary cancer) บางตำแหน่งแม้เป็นระยะแรกก็การพยากรณ์โรคไม่ดี เช่น มะเร็ง

ตับ มะเร็งท่อน้ำดี มะเร็งสมอง มะเร็งไต เป็นต้น ในขณะที่มะเร็งบางตำแหน่งมีโอกาสอยู่รอดดีมาก แม้เป็นในระยะปลายๆ เช่น มะเร็งต่อม

น้ำเหลือง มะเร็งอัณฑะ มะเร็งต่อมลูกหมาก มะเร็งบางชนิดก็มีการพยากรณ์โรคกลางๆ ขึ้นกับระยะตามข้อ 1 เช่น มะเร็งเต้านม 

มะเร็งลำไส้ เป็นต้น

3. การผ่าตัดมะเร็งที่มีลักษณะเป็นก้อน (solid tumor) ที่ศัลยแพทย์สามารถผ่าตัดได้ มักจะดีกว่าก้อนที่ใหญ่โต หรือลุกลาม

ต่อมน้ำเหลือง หรืออวัยวะใกล้เคียงทำให้ผ่าตัดไม่ได้ มะเร็งบางชนิดตอบสนองต่อยาเคมีดีมาก มีโอกาสหายสูงมาก เช่น มะเร็งต่อมน้ำเหลือง

มะเร็งเม็ดเลือดขาว มะเร็งอัณฑะ มะเร็งปอดชนิดเซลล์ตัวเล็ก เป็นต้น มะเร็งบางชนิดผ่าตัดไม่ได้แต่รักษาด้วยการฉายแสงคู่กับยาเคมีได้

ผลดีมาก เช่น มะเร็งหลังโพรงจมูก มะเร็งปากมดลูกระยะ 2 ขึ้นไป เป็นต้น

4. ลักษณะเซลล์ที่เห็นจากกล้องจุลทรรศน์ โดยพยาธิแพทย์ (แพทย์ที่ดูผลชิ้นเนื้อทางกล้องจุลทรรศน์) จะเป็นผู้วินิจฉัยความรุนแรงของ

เซลล์มะเร็งเรียกว่า grading ซึ่งแพทย์มะเร็งวิทยาทั้งหมดอายุกรรมเคมีและหมอฉายแสง รวมถึงหมอผ่าตัดจะได้วางแผนร่วมกันในการรักษา

ผู้ป่วยรายดังกล่าว เช่น มะเร็งเต้านม ระยะที่ 1แต่เกรดของมะเร็งไม่เหมือนกัน ก็มีความรุนแรงของโรคไม่เท่ากัน มะเร็งต่อมลูกหมาก ดูเกรด

ตาม gleason score ก็เป็นตัวบอกการให้การรักษาเสริมด้วยฮอร์โมนบำบัด

5. อายุของผู้ป่วย โรคบางโรคเป็นในคนอายุน้อยไม่ดี เช่น มะเร็งเต้านม ในคนอายุน้อยกว่า 35 ปี มีโอกาสมีโรคกำเริบสูงกว่าผู้ป่วยระยะ

เดียวกันที่อายุมากเป็นต้น มะเร็งบางชนิดเป็นในอายุมากไม่ดี เช่น มะเร็งสมอง ยิ่งอายุมากกว่า 60 ยิ่งแย่ เป็นต้น

6. สภาพร่างกายผู้ป่วย ผู้ป่วยเดินมาหาหมอ กับนอนมา แม้เป็นมะเร็งชนิดเดียวกัน ระยะเดียวกัน และเกรดเดียวกัน ก็ทำให้แพทย์รักษา

ต่างกัน แพทย์จะต้องดูว่าผู้ป่วยทนต่อการรักษาได้หรือไม่ และต้องทำความเข้าใจครับว่าแผนการรักษานั้นจะเป็นไปเพื่อให้หายขาด 

(curative care) หรือประคับประคอง (palliative care)

7. สถานพยาบาลและแพทย์ที่ให้การรักษา คงไม่อาจปฏิเสธได้นะครับว่า โรงพยาบาลบางแห่งมีความเชี่ยวชาญ มีเครื่องไม้เครื่องมือ 

มีประสบการณ์มากกวาอีกสถาบัน ซึ่งปกติผู้ป่วยมักไม่ทราบครับว่าแพทย์ท่านใด โรงพยาบาลอะไรเชี่ยวชาญเรื่องอะไร สำหรับประชาชนทั่วไป

ข้อมูลเชิงลึก หรือ "วงใน" แบบนี้คงหายาก ถ้าอย่างนั้นก็ต้องดูจากสถิติว่าสถาบันนั้นรักษาโรคแบบนี้กี่คน เช่น 

แล้วเช็คดูครับว่าหมอในแผนกนั้นๆ มีงานวิจัยอะไรเช่น

และต้องไปเห็นให้ประจักษ์ เช่น คุณเข้าไปโรงพยาบาล

นั้นๆ เรียบๆ เคียงๆ ถามพยาบาล เจ้าหน้าที่ ผู้ป่วยที่หน้าห้องตรวจครับว่าคุณเป็นโรคคล้ายๆ เขา เขารักษาอย่างไร ดูแลดีไหม ส่วนคำถามว่า

หายหรือไม่ อาจจะไม่ใช่คำตอบสุดท้าย

8. ยารักษามะเร็ง มะเร็งบางชนิดมียาดีๆ มากมาย เช่น มะเร็งเต้านม มะเร็งปอด มะเร็งต่อมลูกหมาก สาเหตุที่มียาดีๆ มากเป็นเพราะ

โรคมะเร็งเหล่านี้เป็นโรคที่พบบ่อย ผู้คนเป็นกันมาก ทำให้มีงานวิจัยออกมามาก ตรงกันข้ามมะเร็งบางชนิดพบได้ไม่บ่อย เช่น มะเร็งสมอง 

มะเร็งต่อมน้ำลาย มะเร็งเนื้อเยื่ออ่อน ก็ทำให้งานวิจัยพัฒนายามีน้อยแต่ทั้งนี้ทั้งนั้น ไม่ได้หมายความว่าจะไม่มีการรักษา แพทย์เจ้าของไข้ที่

เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านมะเร็งจะเป็นผู้บอกข้อมูลต่อผู้ป่วยและญาติ ถึงสถานการณ์ การดูแลรักษาในผู้ป่วยแต่ละราย ซึ่งไม่แนะนำให้เปรียบเทียบ

กันกับผู้อื่นเพราะมะเร็งในแต่ละคน มักมีนิสิย หรือพฤติกรรมของโรคไม่เหมือนกัน

9. ไม่มีอะไรร้อยเปอร์เซ็นต์ทางการแพทย์ ถึงแม้จะได้สิ่งดีๆ ทั้งหมดจากข้อ 1-8 ผู้ป่วยก็อาจจะเป็นซ้ำก็ได้

ที่กล่าวมาทั้งหมดเพื่อให้เข้าใจคล่าวๆ ว่ามะเร็งมีโอกาสหาย การได้พบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญยิ่งเร็วยิ่งดี

บทความโดย ผศ.นพ.ชวลิต เลิศบุษยานุกูล

สาขารังสีรักษาและมะเร็งวิทยา ฝ่ายรังสีวิทยา โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ 1873 ถนนพระราม4 ปทุมวัน กรุงเทพฯ 10330
WEBMASTER CHULACANCER@YAHOO.COM

จำนวนคนเข้าใช้งาน

5 7 5 6 9 5 5

ข้อมูลในเว็บ chulacancer.net นี้เป็นข้อมูลเชิงวิชาการ การนำไปใช้รักษาผู้ป่วยแต่ละรายอาจมีความแตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย สาขารังสีรักษา
และมะเร็งวิทยาคณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จะไม่รับผิดชอบต่อผลที่เกิดขึ้นจากการปฏิบัติตามข้อมูลนี้ กรุณาปรึกษาแพทย์